مش یک استاندارد جهانی به منظور بررسی پراکندگی دانه های خاک می باشد که در ده 80 میلادی ابداع شد. کلمه مش در انگلیسی به معنی توری می باشد. عدد مقیاس مش درواقع به تعداد سیم های موجود در یک مساحت معین (1 اینچ مربع) از یک مش (توری) که در یک الک بکار رفته اشاره دارد. مثلا در الک با مش 200، دویست عدد سیم با ضخامت 0.152 میلیمتر در ۰۰/۴ مربع وجود دارد.

ضخامت این سیم ها نیز در این استاندارد نقش معینی دارند. هر چه تعداد این سیم ها در یک مساحت معین بیشتر باشد، خاک با اندازه ذرات ریزتری از آن خارج می شود. مثلا در مش 1250 اندازه ذرات زیر 5 میکرون میتوانند از توری عبود کنند. در حقیقت در این مش تعداد 1250 عدد سیم در .004 اینچ مربع وجود دارد.

شیکر الک چند طبقه
برای سهولت کار دانه بندی چندین الک بصورت طبقاتی روی هم قرار داده میشود و سپس به یک موتور شیکر متصل میشود.
همچنین جهت سهولت عبور ذرات و الک کردن خاک، راهکارهایی بوجود آماده است که از جمله آن ها شیکر الک با موتور الکتریکی و بعضا مجهز به انواع راهکارهای تسهیل کننده ماننده امواج الترا سونیک و فشار هوا می باشند.

تبدیل مقیاس مش به میکرون
اگر میخواهید بدانید که هر مش چه اندازه ذرات (به میکرون) از خود عبور میدهد کافیست فرمول زیر را بکار ببرید. مثلاً اگر به یک الک با توری با مش 800 دارید و میخواید بدانید که خاکی که از آن رد می شود چه اندازه ذراتی (به میکرون) دارد باید به این صورت عمل کنید.

در اینجا 25/4 عدد بدست آمده از تبدیل 1 اینچ مربع به میلیمتر مربع می باشد ،800 همان مش مورد نظر و 0152 قطر سیم استفاده شده به میلیمتر می باشد.
توضیحات فرمول فوق:

نکته مهم این است که در مش های بالاتر قطر سیم تغییر میکند بنابراین شما باید طبق قطر مش تغییراتی در فرمول ایجاد کنید.
این فرمول تقریب خوبی است، اما همانطور که اشاره شد، مقدار قطر سیم (Wire Diameter) در مشهای مختلف تغییر میکند و مقدار 25.4 نیز فقط در برخی استانداردها صحیح است. برای بهبود دقت، میتوان از فرمول استاندارد زیر استفاده کرد:
افزودن ضریب 0.45 برای قطر سیم: تغییر قطر سیم در تعداد مشهای بالاتر تأثیر قابلتوجهی دارد.
عدد 15 بهجای 25.4: این مقدار با توجه به مطالعات دقیقتر برای استاندارد ASTM انتخاب شده است.

روش دقیقتر:
اگر بخواهید مقدار میکرون را با دقت بیشتری حساب کنید، میتوانید از رابطهای که بر اساس دادههای تجربی استخراج شده، استفاده کنید:

در این فرمول، مقدار Wire Diameter باید از جداول استاندارد برای هر Mesh استخراج شود. این روش نسبت به فرمول اولیه دقیقتر است، اما نیاز به دادههای دقیقتری دربارهی قطر سیم دارد.
مبدل مش به میکرون
جدول تبدیل مش به میکرون
در این جدول میتوانید مش های موجود در بازار را ومعادل میکرومتر آن ها را ملاحظه کنید.
| مش 110 الی 270 | |||
|---|---|---|---|
| مش | میکرون | ضخامت سیم | |
| اینچ | میلیمتر | ||
| 110 | 130 | 0040. | 1016. |
| 120 | 117 | 0037. | 094. |
| 130 | 109 | 0034. | 086. |
| 140 | 107 | 0029. | 074. |
| 150 | 104 | 0026. | 066. |
| 60 | 97 | 0025. | 064. |
| 170 | 89 | 0024. | 0610. |
| 180 | 84 | 0023. | 0584. |
| 200 | 74 | 0021. | 0534. |
| 250 | 61 | 0016. | 0406. |
| 270 | 53 | 0016. | 0406. |
| مش 20 الی 100 | |||
|---|---|---|---|
| مش | میکرون | ضخامت سیم | |
| اینچ | میلیمتر | ||
| 20 | 860 | 14. | 406. |
| 24 | 700 | 014. | 356. |
| 30 | 520 | 013. | 330. |
| 35 | 450 | 011. | 279. |
| 40 | 425 | 010. | 254. |
| 50 | 280 | 009. | 229. |
| 60 | 230 | 0075. | 191. |
| 70 | 200 | 0065. | 165. |
| 80 | 180 | 0055. | 140. |
| 90 | 160 | 0050. | 127. |
| 100 | 140 | 0045. | 114. |
| مش 2 الی 18 | |||
|---|---|---|---|
| مش | میکرون | ضخامت سیم | |
| اینچ | میلیمتر | ||
| 2 | 11100 | 063. | 1.60 |
| 3 | 7,090 | 054. | 1.37 |
| 4 | 5160 | 047. | 1.19 |
| 5 | 4040 | 041. | 89. |
| 6 | 3350 | 035. | 89. |
| 8 | 2460 | 028. | 71. |
| 10 | 1910 | 0.25 | 64. |
| 12 | 1520 | 023. | 584. |
| 14 | 1300 | 020. | 584. |
| 16 | 1130 | 020. | 508. |
| 18 | 980 | 0.17 | 432. |
| مش 325 الی 1250 | |||
|---|---|---|---|
| مش | میکرون | ضخامت سیم | |
| اینچ | میلیمتر | ||
| 325 | 43 | 0014. | 0356. |
| 400 | 37 | 0010. | 0254. |
| 500 | 25 | 0010. | 0254. |
| 635 | 20 | 0008. | 0203. |
| 800 | 15 | 0006. | 0152. |
| 1250 | 10 | 004. | 0101. |
5 پاسخ
آقا این فرمول بالا کلا با هیچی نمیخونه که؟
مشکلش چیه ؟ درسته
سلام و خداقوت
به نظر میرسه فرمول اشتباهه چون با جدول هم همخوانی نداره.
مثلا مش ۸۰۰ طبق جدول ۱۵ میکرونه ولی طبق فرمول شده ۱۵۲ میکرون
آقا این رابطه اشتباهه، صورت کسر میشه32894.73تقسیم بر 800 میشه 41.11 در صورتیکه شما نوشتید 0.0152
ثانیا بایدفرمول عکسش هم صادق باشه، مثلا اگر ذراتی با قطر ۲ میلیمتر( ۲۰۰۰ میکرون ) لازم داشته باشیم و بخواهیم مش مورد نیاز را پیدا کنیم و به جای ۸۰۰ حرف M ( نماد مش ) بگذاریم بعد خلاصه کردن M از صورت و مخرج کسر حذف میشه، فرمول کلا اشتباهه!
دوستان فرمول صحیح هستش ولی چون در مش ها بالا مثلا مش 800 ما سیم با قطر خیلی کمتری داریم، نتیجه فرمول با جدول همخوانی نداره.
بنابراین باید شما از جدول استفاده کنید. اما مقاله را بروزرسانی کردیم و فرمول جدید اضافه شده.
همچنین باتشکر از chat gpt و البته پشتیبانی وب سایت، ابزار هوشمند برای محاسبه این مسئله در همین مقاله قرار گرفت.